Live at the Witch Trials is een album dat ik niet meteen helemaal begrijp. Het is geen plaat die ik opzet voor mooie melodieën of grote meezingers. Toch merk ik dat er iets bijzonders gebeurt als ik er vaker naar luister. Ik hoor een band die vanaf het begin een heel eigen geluid heeft. The Fall probeert niemand na te doen en kiest duidelijk zijn eigen weg. Dat maakt dit debuut interessant, ook al vind ik niet alles even sterk.

Wat mij als eerste opvalt, is de rauwe sfeer. De muziek klinkt alsof de band bijna live in de studio speelt en eigenlijk is dat ook zo want het album is in één dag opgenomen na de ziekte van Mark E Smith. Alles voelt daardoor spontaan en ongepolijst. Dat past goed bij de muziek. Ik heb niet het idee dat de band op zoek is naar perfectie. Ze willen vooral energie en karakter laten horen. Juist daardoor klinkt het album eerlijk. De productie is eenvoudig en soms zelfs wat rommelig, maar dat hoort bij de uitstraling van deze plaat.

De muziek zit ergens tussen punk en postpunk. Ik hoor snelle ritmes, hoekige gitaren, stevige baspartijen en af en toe een elektrische piano die voor extra sfeer zorgt. Alles klinkt vrij eenvoudig, maar ik merk dat de nummers meer diepgang krijgen als ik ze vaker luister. Er zitten veel kleine details in de instrumenten die mij pas later opvallen. Dat maakt het album interessanter dan ik in eerste instantie dacht.

Mark E. Smith speelt een grote rol in hoe ik dit album beleef. Hij heeft geen stem die iedereen mooi zal vinden. Vaak lijkt het alsof hij meer praat dan zingt. Toch past dat precies bij de muziek. Zijn manier van zingen geeft de nummers een eigen karakter. Ik begrijp goed waarom zoveel mensen hem zien als het gezicht van The Fall. Tegelijk merk ik dat zijn zang soms ook wat afstandelijk kan overkomen. Daardoor voel ik niet altijd direct een emotionele band met de muziek.

De teksten zijn bijzonder. Ze gaan over het dagelijkse leven, industrie, de muziekscene en allerlei vreemde situaties. Vaak zijn de woorden niet meteen duidelijk. Ik moet zelf nadenken over wat een nummer precies wil vertellen. Dat vind ik soms leuk, omdat het ruimte laat voor een eigen uitleg. Aan de andere kant maakt het de plaat ook minder toegankelijk dan veel andere albums uit dezelfde tijd.

Als ik naar de afzonderlijke nummers kijk, begin ik met Frightened. Ik geef dit nummer een 7. Het opent het album op een rustige maar spannende manier. De sfeer is meteen goed en ik krijg direct een indruk van waar The Fall voor staat. Het is geen spectaculair begin, maar wel een passend begin.

Like to Blow krijgt van mij eveneens een 7. Het nummer heeft een fijne energie en laat horen hoe goed de band eenvoudige ritmes kan gebruiken. Het blijft misschien niet heel lang hangen, maar ik luister er met plezier naar.

Ook Rebellious Jukebox waardeer ik met een 7. Dit is een van de bekendere nummers van het album. Vooral de sterke baslijn en de aanstekelijke ritmes vallen mij op. Ik begrijp goed waarom veel fans dit als een klassieker zien.

No Xmas for John Quays krijgt een 6. Het nummer past goed binnen het album, maar weet mij minder te raken dan sommige andere liedjes. Ik vind het aardig, maar niet bijzonder.

Daarna volgt Mother Sister, waarvoor ik een 7 geef. Dit nummer heeft een fijne spanning en laat goed horen hoe The Fall sfeer kan opbouwen zonder ingewikkelde arrangementen te gebruiken.

Industrial Estate behoort voor mij ook tot de betere nummers en krijgt eveneens een 7. Ik vind vooral de eenvoudige maar doeltreffende opbouw sterk. De grauwe sfeer past goed bij het onderwerp en laat goed horen waar de band vandaan komt.

Met Underground Medicine heb ik iets minder. Daarom geef ik dit nummer een 6. Het klinkt zeker niet slecht, maar het weet mijn aandacht minder vast te houden dan de sterkere momenten op de plaat.

Two Steps Back krijgt weer een 7. Ik vind dit een prettig nummer met een goed tempo. Het laat opnieuw horen dat The Fall veel kan bereiken met relatief eenvoudige middelen.

Het titelnummer Live at the Witch Trials is voor mij het minst geslaagde nummer van het album. Mijn waardering is een 5. Het voelt wat minder uitgewerkt en maakt minder indruk dan de rest van de plaat. Voor mij is dit het enige echte zwakke moment.

Daarna herstelt het album zich weer met Futures and Pasts, dat ik waardeer met een 7. Het nummer past mooi binnen de sfeer van het album en laat opnieuw de sterke samenwerking tussen de instrumenten horen.

De afsluiter Music Scene krijgt van mij eveneens een 7. Dit langere nummer laat goed zien dat The Fall niet bang is om te experimenteren. Het bouwt rustig op en sluit het album op een passende manier af. Ik vind het misschien niet het meest toegankelijke nummer, maar wel een goede afsluiting.

Als ik mijn cijfers bekijk, valt op dat ik vrijwel alle nummers een 7 geef. Dat betekent voor mij dat het album een constant niveau heeft. Er zitten weinig echte uitschieters naar boven of beneden tussen. Alleen het titelnummer vind ik duidelijk minder, terwijl geen enkel nummer voor mij een absolute topper is. Dat zegt ook iets over hoe ik deze plaat ervaar. Ik luister er met plezier naar, maar ik word nergens echt omvergeblazen.

Ik begrijp heel goed waarom Live at the Witch Trials zo belangrijk is in de geschiedenis van de postpunk. Veel latere bands hebben zich laten inspireren door de eigenzinnige aanpak van The Fall. De band durfde anders te klinken dan de rest en maakte zich duidelijk niet druk om commerciële verwachtingen. Dat verdient respect. Ik hoor veel originaliteit en creativiteit, ook al spreekt niet ieder experiment mij evenveel aan.

Uiteindelijk vind ik Live at the Witch Trials een goed en interessant debuut. De plaat laat vanaf het begin horen dat The Fall een unieke band is met een heel eigen identiteit. De rauwe productie, de bijzondere zang van Mark E. Smith en de sobere maar effectieve instrumentatie zorgen voor een album dat nog altijd fris klinkt. Tegelijk mis ik af en toe wat meer afwisseling en sterkere melodieën om echt enthousiast te worden. Daarom blijft mijn oordeel gematigd positief. Ik luister graag naar dit album en waardeer de invloed die het heeft gehad, maar ik zie het vooral als een belangrijke en interessante plaat die meer indruk maakt door zijn karakter dan door losse, onvergetelijke nummers.

WAARDERING: 6,6