Nightwish - Angels Fall First (01-11-1997)
Dit album klinkt weer echt zoals je van een debuutalbum verwacht. Als ik ernaar luister, hoor ik niet alleen de muziek, maar ook een jonge band die vol dromen zit. Nog niet alles is perfect, maar juist dat maakt het album zo aantrekkelijk.
Het is eigenlijk best bijzonder dat Angels Fall First ooit is gemaakt. Oorspronkelijk wilde toetsenist Tuomas Holopainen helemaal geen metalband beginnen. Hij dacht aan rustige, akoestische muziek. Pas toen de krachtige stem van Tarja Turunen erbij kwam en gitarist Emppu Vuorinen stevig begon te spelen, veranderde het plan. Ineens ontstond een mengsel van metal, folk, klassieke muziek en dromerige melodieën. Dat was in 1997 behoorlijk vernieuwend.
Als ik het album opzet, valt meteen op dat Nightwish nog zoekende is. De productie is niet zo groots als op latere albums. Het geluid is soms wat dun en de instrumenten klinken minder krachtig dan je misschien gewend bent van de band. Toch heeft dat ook een voordeel. Alles voelt eerlijk en ongepolijst. Ik heb het idee dat ik in de oefenruimte mag meekijken, waar een groep enthousiaste muzikanten iets nieuws probeert te maken.
De opening met Elvenpath zet meteen de toon. Het nummer is snel, melodieus en zit vol fantasie. De tekst verwijst naar elfen, magie en verhalen uit boeken. Dat zou later een belangrijk onderdeel van Nightwish worden. Tuomas liet zich graag inspireren door fantasy en natuur, en in dit nummer is dat al duidelijk hoorbaar.
Daarna volgt Beauty and the Beast, een duet tussen Tarja en Tuomas. Dat laatste is misschien wel het meest opvallende onderdeel van het album. Tuomas neemt zelf enkele zangpartijen voor zijn rekening. Hij heeft later vaak gezegd dat hij zichzelf geen goede zanger vindt, en eerlijk gezegd begrijp ik waarom. Zijn stem mist de kracht en zekerheid van Tarja. Toch heeft het ook iets ontwapenends. Hij klinkt niet als een professionele vocalist, maar als iemand die zijn verhaal graag wil vertellen. Daardoor krijgt het nummer wel een menselijke kant,
Tarja is ondertussen al verrassend indrukwekkend. Haar klassieke zang maakt meteen duidelijk waarom Nightwish zoveel aandacht trok. Ze zingt met gemak hoge noten zonder dat het overdreven klinkt. Soms lijkt haar stem boven de muziek te zweven. Dat geeft zelfs de eenvoudigste melodieën iets bijzonders.
Hoewel het album geen echte hoogte- en dieptepunten telt is The Carpenter een van de mooiste momenten. Het was namelijk de eerste single van het album en laat goed horen waar Nightwish naartoe wilde. Folk, metal en symfonische invloeden lopen soepel door elkaar heen. Het nummer heeft zeker niet de bombast van latere klassiekers, maar wel een warme soms zelfs wat folky sfeer die prettig blijft hangen.
Halverwege het album verandert de stemming regelmatig. Astral Romance is dromerig en bijna romantisch, Daarna het titelnummer Angels Fall First met een meer sprookjesachtige sfeer terwijl Tutankhamen juist een mysterieus tintje heeft. Nightwish durft verschillende stijlen uit te proberen zonder dat het rommelig wordt. Niet ieder experiment slaagt even goed, maar ik waardeer de nieuwsgierigheid van de band. Ze lijken nergens bang voor te zijn.
Nymphomaniac Fantasia heeft wat meer een dreigend karakter. Een nummer waaraan goed te horen is dat het geluid nog in de kinderschoenen staat, Know Why the Nightingale Sings vind ik melodisch sterk en er schemert een meer klassieke stijl door. Het album sluit af met het vierluik Lappi Pt I- IV. Een vierluik dat statig begint, over gaat in betovering die lijkt te leiden tot bewondering en eindigt in een sfeer van berusting,
Opvallend is hoeveel ruimte de toetsen krijgen. Tuomas gebruikt ze niet alleen als achtergrond, maar als volwaardig instrument. Soms lijken ze een compleet orkest na te bootsen. Natuurlijk klinkt dat in 1997 nog niet zo overtuigend als de echte orkesten die Nightwish later zou gebruiken, maar de ambitie is duidelijk hoorbaar.
Niet alles op het album is even sterk. Sommige nummers duren net iets te lang en af en toe voelt een melodie alsof die nog verder uitgewerkt had kunnen worden. Ook de productie mist soms de kracht die de muziek eigenlijk verdient. Toch stoor ik me daar minder aan dan ik vooraf had verwacht. Misschien omdat het album zoveel enthousiasme uitstraalt. Ik hoor een band die vooral plezier heeft in het maken van muziek.
De teksten verdienen ook een compliment. Ze gaan over natuur, dromen, liefde, religie en fantasiewerelden. Soms zijn ze wat ingewikkeld, maar meestal passen ze goed bij de muziek. Je krijgt het gevoel dat je een oud sprookjesboek openslaat waarin achter iedere bladzijde weer een nieuw avontuur wacht.
Ik begrijp goed waarom sommige fans dit niet het beste Nightwish-album vinden. Vergeleken met hun latere werk mist Angels Fall First de grandeur waarvoor de band beroemd zou worden. Toch denk ik dat juist daarin de charme zit. Dit is geen perfect gepolijst monument, maar een eerlijk begin. Het album laat zien hoe talent zich langzaam ontwikkelt.
Ruim een kwart eeuw na de verschijning klinkt Angels Fall First misschien niet meer zo revolutionair als destijds. De symfonische metal die Nightwish hielp populariseren is inmiddels een bekend genre geworden. Toch blijft dit debuut een boeiende luisterervaring. Niet omdat alles al perfect is, maar juist omdat je de groei van een bijzondere band bijna letterlijk kunt horen.
Soms is een eerste stap interessanter dan een perfecte eindbestemming. Angels Fall First bewijst dat een debuut best een paar rafelrandjes mag hebben. Die maken het verhaal alleen maar geloofwaardiger. Het is het geluid van een jonge Finse band die nog niet wist dat ze zou uitgroeien tot een van de grootste namen binnen de symfonische metal. Juist daardoor luister ik steeds weer met plezier naar dit album.
WAARDERING: 7,0