Earth & Fire - Earth & Fire (09-1970)

Wanneer ik het debuutalbum Earth & Fire uit 1970 opzet, voelt het alsof ik terugreis naar een periode waarin de Nederlandse popmuziek volop in beweging was. Ik was toen 12 jaar oud en begon te luisteren naar de alom bekende zeezenders. Rockmuziek werd steeds avontuurlijker, psychedelische invloeden waren overal hoorbaar en jonge bands durfden buiten de gebaande paden te denken. Earth & Fire hoorde duidelijk bij die nieuwe generatie. Wat mij vooral aanspreekt, is dat de groep vanaf het eerste album al een eigen gezicht had. Natuurlijk hoor ik nu wel de invloeden van Engelse bands als Jefferson Airplane, The Moody Blues en Pink Floyd, maar ik hoor ook nog steeds een eigen karakter dat de muziek direct herkenbaar maakt.

Het verhaal achter dit album begint eigenlijk al vóór de eerste noot is opgenomen. De Haagse band had net Jerney Kaagman als zangeres aangetrokken. Dat bleek een gouden zet. Haar heldere, krachtige stem gaf de muziek een heel eigen kleur. Samen met de creatieve ideeën van gitarist Chris Koerts en toetsenist Gerard Koerts ontstond een combinatie die veel groter zou worden dan iemand destijds kon vermoeden. Het succes kwam niet vanzelf, maar al snel bleek dat Earth & Fire meer was dan een gewone beatgroep.

Wat ik mooi vind aan dit album, is dat de muzikanten nergens bang lijken te zijn. Ze combineren stevige gitaren met sfeervolle orgels, wisselen rustige passages af met krachtige uitbarstingen en laten horen dat popmuziek best avontuurlijk mag zijn. Toch blijft alles verrassend toegankelijk. De melodieën zijn sterk genoeg om te blijven hangen en de nummers voelen nooit ingewikkeld om het ingewikkeld zijn.

De opening met Wild and Exciting maakt de titel volledig waar. Vanaf de eerste seconden spat de energie uit de luidsprekers. Ik krijg het gevoel dat de band wil laten horen: "Hier zijn we." Het is een krachtige introductie die meteen duidelijk maakt dat Earth & Fire niet bang is voor stevige rock. Tegelijkertijd hoor ik al de melodieuze aanpak die later zo kenmerkend zou worden.

Daarna brengt Twilight Dreamer wat meer rust. Het nummer heeft een dromerige sfeer zonder vaag te worden. Jerney Kaagman laat hier horen dat ze niet alleen krachtige rock kan zingen, maar ook subtiele emoties overtuigend weet over te brengen. Dat maakt het album afwisselend.

Een van de eerste echte hoogtepunten is natuurlijk Ruby Is the One. Dit nummer groeide uit tot een grote hit en ik begrijp nog steeds waarom. Het heeft een sterke melodie, een uitstekend refrein en een energie die zelfs na meer dan vijftig jaar nog fris klinkt. Het is zo'n lied dat direct herkenbaar is en tegelijkertijd laat horen hoeveel muzikaal talent er in de band aanwezig was.

Ook You Know the Way laat zien dat Earth & Fire veel gevoel had voor pakkende composities. Het nummer klinkt misschien iets eenvoudiger dan sommige andere liedjes op het album, maar juist daardoor vormt het een prettig rustpunt. Niet elk nummer hoeft groots of spectaculair te zijn om indruk te maken.

Met Vivid Shady Land wordt het experiment iets nadrukkelijker. Hier hoor ik de eerste duidelijke aanwijzingen dat de band later richting symfonische rock zou groeien. De muziek krijgt meer ruimte, de arrangementen worden rijker en de sfeer verandert voortdurend. Dat maakt het luisteren interessant, omdat er steeds nieuwe details opduiken.

Ook 21st Century Show past goed in die ontwikkeling. De titel klinkt futuristisch en de muziek heeft iets eigentijds voor die periode. Earth & Fire keek duidelijk verder dan de standaard popmuziek van dat moment. Juist dat vooruitdenken zou later een belangrijk onderdeel van hun identiteit worden.

Voor mij is Seasons zonder twijfel het absolute hoogtepunt van het oorspronkelijke album. Het verhaal achter dit nummer is bijna net zo mooi als de muziek zelf. George Kooymans van Golden Earring schreef het speciaal voor Earth & Fire. Daarmee gaf hij de jonge band een enorme kans. Het resultaat werd hun eerste grote hit. De prachtige melodie, de warme zang van Jerney Kaagman en de sfeervolle opbouw maken Seasons nog altijd tot een van de mooiste Nederlandse popsongs ooit opgenomen.

Love Quiver heb ik altijd een beetje een buitenbeentje gevonden. Het nummer heeft een wat andere toonzetting binnen de meer symfonische nummers die op het album staan. Het ruim 7,5 minuten durende nummer biedt echter wel veel variatie.

In What's Your Name is de zang volgens mij niet van Jerney Kaagman of hoor ik dt verkeerd,  Niet het beste nummer op de plaat maar het klinkt wel speels en ontspannen.

De uitgebreide cd-uitgave uit 2002 maakt het album nog interessanter dankzij een aantal bonusnummers. Voor een deel de single versies van nummers op albums die later zijn uitgebracht.

Hazy Paradise behoort voor mij tot de verrassingen van de bonusnummers. Het nummer heeft een licht psychedelische sfeer en laat horen dat Earth & Fire voortdurend nieuwe ideeën uitprobeerde. Het is misschien geen grote hit geworden, maar wel een waardevolle aanvulling op het album.

Ook Mechanical Lover past goed binnen de muziek van die tijd. De stevige gitaarpartijen en het ritme geven het nummer veel vaart. Het is een mooi voorbeeld van hoe breed de muzikale interesses van de band al waren.

Invitation staat ook al bonusnummer op het tweede album van de band, Een compositie die vooruitwijst naar de latere symfonische periode. De muziek krijgt meer diepgang en bouwt langzaam spanning op. Ik vind dit een van de sterkste bonusnummers.

Dat geldt misschien nog sterker voor Song of the Marching Children. de singleversie geeft een mooi beeld van de eerste contouren van het meesterwerk dat een jaar later zou uitgroeien tot een compleet album. De band durft langere muzikale lijnen te gebruiken en laat horen dat pop en progressieve rock uitstekend samen kunnen gaan.

Storm and Thunder behoort eveneens tot de hoogtepunten. De titel belooft kracht en dynamiek, en precies dat krijg ik ook te horen. De combinatie van stevige rock en melodieuze zang werkt uitstekend. Het is een nummer dat ook vandaag nog overtuigt.

Met Lost Forever en Memories sluit de uitgebreide uitgave prachtig af. Vooral Memories heeft een warme, nostalgische sfeer die mooi past bij het gevoel dat dit album uiteindelijk oproept. Het is alsof de band nog één keer laat horen hoeveel talent er in deze beginperiode aanwezig was.

Als ik terugkijk op Earth & Fire, zie ik vooral een groep jonge muzikanten die vol vertrouwen hun eigen weg koos. Ze maakten geen muziek volgens een vast recept, maar volgden hun nieuwsgierigheid. Juist daardoor klinkt het album nog steeds fris. Het is geen perfecte plaat, maar wel een eerlijke en inspirerende eerste stap van een band die later zou uitgroeien tot een van de belangrijkste namen uit de Nederlandse pop- en rockgeschiedenis.

Voor mij blijft Earth & Fire daarom veel meer dan een historisch debuut. Het is een album waarop enthousiasme, vakmanschap en creativiteit samenkomen. Iedere keer dat ik het opnieuw beluister, hoor ik weer een detail dat mij eerder was ontgaan. Dat maakt deze plaat tijdloos en zorgt ervoor dat ik er met veel plezier naar blijf terugkeren.

WAARDERING: 7,8