Earth & Fire is voor mij zo'n band die laat zien hoe bijzonder de Nederlandse popmuziek kan zijn. Veel mensen kennen vooral de grote hit Weekend, maar wie wat verder kijkt, ontdekt een groep die veel meer was dan een leverancier van een paar bekende nummers. Het verhaal van Earth & Fire is er een van ambitie, vernieuwing, doorzettingsvermogen en een flinke dosis muzikale nieuwsgierigheid.

De band ontstond eind 1968 in Den Haag. De broers Chris en Gerard Koerts vormden samen met enkele andere muzikanten de basis. In eerste instantie zong Manuela Berloth in de groep, maar toen zij door gezondheidsproblemen moest stoppen, begon de zoektocht naar een nieuwe zangeres. Die zoektocht bracht de band bij Jerney Kaagman. Achteraf lijkt dat bijna vanzelfsprekend, maar destijds wist niemand dat juist haar heldere stem en opvallende uitstraling zo belangrijk zouden worden voor het succes van Earth & Fire.

Een mooi verhaal uit de beginperiode is dat Earth & Fire een tijdlang in het voorprogramma van Golden Earring mocht spelen. Dat was een enorme kans voor een jonge band. George Kooymans gaf hun zelfs het nummer Seasons, waarmee Earth & Fire in 1970 meteen doorbrak. Ineens kende heel Nederland de groep. Toch bleef de band niet hangen in veilige popmuziek. De broers Koerts wilden verder kijken en lieten zich inspireren door Engelse progressieve rockgroepen als King Crimson en The Moody Blues. Ze schaften zelfs een mellotron aan, een instrument dat destijds bijna futuristisch klonk. Daardoor kregen hun albums een rijk en dromerig geluid dat je nauwelijks bij andere Nederlandse bands hoorde.

In de jaren zeventig groeide Earth & Fire uit tot een van de belangrijkste Nederlandse rockgroepen. Nummers als Ruby Is the One, Storm and Thunder, Memories, Maybe Tomorrow, Maybe Tonight en Love of Life werden grote hits. Tegelijkertijd verschenen albums waarop lange composities stonden, zoals Song of the Marching Children en Atlantis. Dat was best bijzonder. De band wist ingewikkelde, symfonische muziek te combineren met toegankelijke melodieën. Daardoor sprak Earth & Fire zowel de liefhebber van pop als de fan van progressieve rock aan.

Ik vind het knap dat de groep steeds bleef zoeken naar nieuwe ideeën. Waar veel succesvolle bands hetzelfde kunstje blijven herhalen, durfde Earth & Fire telkens een andere richting op te gaan. Natuurlijk pakte dat niet altijd even goed uit. Sommige albums verkochten minder goed en ook binnen de band veranderde de bezetting regelmatig. Maar juist die drang om vooruit te kijken maakt het verhaal interessant.

Aan het einde van de jaren zeventig gebeurde iets onverwachts. De band verruilde de lange symfonische stukken grotendeels voor een dansbare, moderne popsound. Dat leidde tot Weekend, misschien wel hun grootste hit ooit. Het nummer werd niet alleen in Nederland een succes, maar ook in verschillende andere landen. Jerney Kaagman verscheen tijdens televisieoptredens in een opvallend blauw leren pak, wat destijds veel aandacht trok. De combinatie van een sterke melodie, een aanstekelijk ritme en een moderne uitstraling zorgde ervoor dat Earth & Fire ineens een heel nieuw publiek bereikte. Opmerkelijk is dat componist Gerard Koerts met dit nummer bewees dat hij net zo gemakkelijk een internationale pophit kon schrijven als een ingewikkelde symfonische compositie.

Na Weekend bleef de band muziek maken, maar het enorme succes werd moeilijk te evenaren. Begin jaren tachtig verschenen nog enkele albums, waarna Earth & Fire langzaam uit elkaar viel. Jerney Kaagman begon een solocarrière en werd later een bekende persoonlijkheid binnen de Nederlandse muziekindustrie. Ze zette zich jarenlang in voor de belangen van muzikanten en werd bij een nieuwe generatie bekend als jurylid van Idols. Daarmee bleef haar invloed op de Nederlandse popmuziek nog lang voelbaar.

Het mooie aan Earth & Fire is dat de band nooit helemaal is verdwenen. Hun muziek bleef verkrijgbaar, albums werden opnieuw uitgebracht en er kwamen theaterproducties en tributebands die het repertoire levend hielden. Helaas moesten fans de afgelopen jaren afscheid nemen van verschillende belangrijke bandleden, onder wie Gerard en Chris Koerts en bassist Bert Ruiter. Toch klinkt hun muziek nog steeds verrassend fris.

Als ik terugkijk op de geschiedenis van Earth & Fire, zie ik vooral een groep die zich niet liet beperken door verwachtingen. Ze begonnen als jonge Haagse rockband, groeiden uit tot pioniers van de Nederlandse symfonische rock en bewezen later dat ze ook internationale pophits konden maken. Dat is een combinatie die maar weinig bands kunnen laten zien.

Misschien is dat wel de grootste kracht van Earth & Fire. De groep koos nooit voor de gemakkelijkste weg, maar volgde steeds de eigen muzikale nieuwsgierigheid. Daardoor hebben ze een bijzonder hoofdstuk geschreven in de geschiedenis van de Nederlandse popmuziek. Hun nummers zijn meer dan nostalgie; ze laten horen hoeveel creativiteit en vakmanschap er in Nederland aanwezig was. Wie vandaag de dag opnieuw naar Earth & Fire luistert, ontdekt een band die veel veelzijdiger is dan alleen die ene grote hit. Juist daarom blijft hun nalatenschap de moeite waard.

Albums: