16 Horsepower - Sackcloth -N- Ashes (06-02-1996)

Wanneer ik Sackcloth ’n’ Ashes van 16 Horsepower opzet, hoor ik meteen dat dit geen gewoon country- of folkalbum is. De band neemt elementen uit folk, americana, bluegrass, gospel en alternatieve rock en maakt daar iets heel eigens van. De sfeer is donker, mysterieus en soms zelfs een beetje dreigend, maar tegelijk zit er veel emotie en schoonheid in de muziek. Juist die combinatie zorgt ervoor dat het album ook 30 jaar na de oorspronkelijke release nog bijzonder klinkt.

Vanaf de eerste tonen van "I Seen What I Saw" merk ik dat de band precies weet welke sfeer ze wil neerzetten. Het nummer klinkt onrustig en geheimzinnig, alsof ik een onbekende wereld binnenstap. De zang van David Eugene Edwards trekt direct de aandacht. Zijn stem is niet perfect volgens traditionele maatstaven, maar juist daardoor geloof ik ieder woord dat hij zingt. Met een waardering van 8 vind ik dit een sterke opening die meteen duidelijk maakt wat ik van de rest van het album kan verwachten.

Daarna volgt "Black Soul Choir", waarschijnlijk het bekendste nummer van de plaat. Hoewel dit voor veel fans een absolute klassieker is, waardeer ik het met een 7. Dat klinkt misschien bescheiden, maar het blijft een goed nummer. De religieuze sfeer en de krachtige uitvoering maken indruk, alleen vind ik de meeste andere nummers op het album nog net iets interessanter omdat die een sterkere bite bevatten.

Met "Haw" krijgt het album opnieuw die extra kracht. De combinatie van folk, country en een bijna spookachtige en opzwepende sfeer werkt uitstekend. Ik geef dit nummer een 8. Ook "Scrawled in Sap" verdient voor mij een 8. Hier hoor ik hoe goed de band spanning weet op te bouwen zonder ingewikkelde arrangementen nodig te hebben. De muziek klinkt eenvoudig, maar achter die eenvoud zit veel gevoel en vakmanschap.

"Horse Head" krijgt van mij een 7. Het nummer past goed binnen het geheel, maar springt er minder uit dan sommige andere tracks. Het klinkt iets minder streng. Dezelfde scherpte mis ik iets in "Ruthie Lingle", dat eveneens een 7 ontvangt. Beide nummers dragen bij aan de consistente sfeer van het album, al behoren ze niet direct tot mijn persoonlijke hoogtepunten.

Met "Harm's Way" komt er weer een nummer voorbij dat ik bijzonder sterk vind. De donkere toon en de intense zang zorgen ervoor dat ik direct vanaf de opzwepende start aandachtig blijf luisteren. Dit nummer waardeer ik met een 8. Daarna volgt "Black Bush", eveneens goed voor een 8. Het start wat voorzichtig maar al gauw hoor ik opnieuw hoe uniek het geluid van 16 Horsepower eigenlijk is. Veel bands combineren folk en country, maar weinig groepen weten daar zo'n dreigende en bijna religieuze lading aan te geven.

"Heel on the Shovel" krijgt van mij een 7. Het nummer is degelijk en sfeervol, maar blijft iets minder hangen dan de sterkste momenten van de plaat. Dat verandert direct wanneer "American Wheeze" begint. Dit is voor mij een van de absolute hoogtepunten van het album. Alles valt hier op zijn plaats: de instrumentatie, de aanstekelijke riff, de zang en de sfeer. Ik geef het nummer een 9. Het laat perfect horen waarom zoveel luisteraars dit album door de jaren heen zijn blijven waarderen.

"Red Neck Reel" krijgt vervolgens een 7. Het nummer zorgt voor wat afwisseling, maar het is wat te veel een klassiek country nummer en haalt voor mij daardoor niet helemaal hetzelfde niveau als de toppers op de plaat. Daarna volgt echter opnieuw een sterke track met "Prison Shoe Romp". Dit nummer bruist na een voorzichtige start van energie en karakter. De band klinkt hier volledig in haar element. Daardoor waardeer ik dit nummer ook met een 8.

In de slotfase blijft het niveau hoog. "Neck on the New Blade" krijgt van mij een 8. De donkere sfeer die het album vanaf het begin kenmerkt, komt hier opnieuw uitstekend naar voren. Daarna sluit de band af met "Strong Man", eveneens goed voor een 8. Het is een passend einde van een album dat van begin tot eind een duidelijke identiteit heeft.

Wat ik bijzonder vind aan Sackcloth ’n’ Ashes is dat de plaat ondanks de donkere toon nooit zwaar of vermoeiend wordt. Natuurlijk zijn er momenten waarop de nummers qua sfeer dicht bij elkaar liggen. Dat is misschien ook de meest gehoorde kritiek op het album. Sommige luisteraars missen meer variatie. Ik begrijp dat punt wel, want de band blijft trouw aan haar eigen geluid. Toch ervaar ik dat niet als een groot probleem. Juist die samenhang zorgt ervoor dat het album voelt als één geheel in plaats van een verzameling losse nummers.

De grootste kracht blijft voor mij de unieke combinatie van stijlen. Ik hoor invloeden uit oude Amerikaanse volksmuziek, traditionele country en gospel, maar ook iets dat veel donkerder en mysterieuzer is. Daardoor klinkt de muziek tijdloos. Het album voelt niet als een product van de jaren negentig, maar als iets dat buiten de tijd staat.

Ook David Eugene Edwards verdient veel lof. Zijn zang verdeelt soms de meningen, maar ik vind dat zijn stem perfect past bij de muziek. Hij klinkt gepassioneerd, soms bijna wanhopig, en geeft de nummers een geloofwaardigheid die moeilijk te imiteren is.

Ik hoor een band die vanaf het begin een eigen visie heeft en daar volledig voor kiest. Dat levert een album op dat misschien niet iedereen zal aanspreken, maar dat voor liefhebbers van donkere folk, americana en alternatieve country veel moois te bieden heeft. Ook vandaag klinkt Sackcloth ’n’ Ashes nog fris, eigenzinnig en indrukwekkend. Dat is misschien wel het grootste compliment dat ik een album van deze leeftijd kan geven.

WAARDERING: 7,7