Patti Smith - Horses (13-12-1975)

Als ik Horses van Patti Smith beluister en tegelijk verschillende meningen naast elkaar leg, krijg ik het gevoel dat dit album vooral bedoeld is om indruk te maken, niet om makkelijk te zijn. Het is geen plaat die je gedachteloos opzet. Het vraagt aandacht en misschien zelfs een beetje geduld.

Wat mij meteen opvalt, is hoe anders dit album klinkt vergeleken met veel andere muziek uit 1975. Hoewel het vaak wordt gezien als een belangrijke stap richting punk, klinkt het eigenlijk helemaal niet als de punk die later bekend werd. In plaats daarvan hoor ik een mix van rock, poëzie en een rauwe, bijna spontane energie. Het voelt soms alsof de nummers ter plekke ontstaan, zonder dat alles strak is uitgedacht.

Dat heeft veel te maken met de achtergrond van Patti Smith zelf. Ze begon als dichter, en dat hoor ik duidelijk terug. Veel nummers voelen meer als gesproken verhalen of gedichten dan als klassieke songs. Dat maakt het album bijzonder, maar ook soms lastig. Ik merk dat niet elk nummer meteen blijft hangen, juist omdat de structuur vaak los en onvoorspelbaar is.

De opening met Gloria zet meteen de toon. Die eerste zin is direct, een beetje provocerend en blijft hangen. Het nummer bouwt langzaam op en laat goed horen waar het album voor staat: vrijheid, expressie en geen zin om zich aan regels te houden. Dit vind ik meteen een van de sterkste momenten van de plaat.

Wat ik verder interessant vind, is hoe simpel de muziek soms is. De band speelt vaak vrij basic, zonder overdreven technische dingen. Toch werkt dat juist goed. Omdat de muziek niet te druk is, komt de stem van Patti Smith extra naar voren. Haar manier van zingen – of eigenlijk half zingen en half voordragen – is iets waar je van moet houden. Ik begrijp wel dat sommige mensen dat lastig vinden, maar ik vind het juist passen bij de sfeer.

Als ik naar de nummers kijk, zie ik een duidelijke afwisseling. Redondo Beach heeft een vrij ontspannen en bijna lichte vibe, terwijl Birdland juist veel intensiever en abstracter is. Dat nummer voelt meer als een lange vertelling dan als een lied. Hetzelfde geldt voor Land, dat ook vrij lang is en verschillende delen heeft. Dit soort nummers maken het album interessant, maar kunnen ook vermoeiend zijn als je er niet helemaal in zit.

Persoonlijk vind ik Free Money en Birdland sterke tracks. Ze hebben iets meeslepends en laten goed horen wat Patti Smith kan. Kimberly en Elegie vind ik wat minder opvallend; ze doen hun werk, maar blijven minder hangen. Mijn globale gevoel per nummer zit een beetje tussen degelijk en sterk, met uitschieters naar boven, maar weinig echte missers.

Wat ik vaak terugzie in meningen van anderen, en waar ik het wel mee eens ben, is dat dit album niet perfect is. Het is soms rommelig, soms te langdradig en niet altijd even toegankelijk. Maar juist dat maakt het ook bijzonder. Het probeert niet om iedereen tevreden te stellen. Het volgt zijn eigen pad, en dat geeft het karakter.

De productie speelt daar ook een rol in. Het klinkt niet super strak of gepolijst, maar eerder ruw en direct. Dat past goed bij de muziek. Het voelt alsof je in dezelfde ruimte zit als de band, in plaats van naar een perfect afgewerkt studioalbum te luisteren. Die echtheid maakt indruk.

Wat ik misschien nog wel het belangrijkste vind, is de invloed van Horses. Bijna iedereen lijkt het erover eens dat dit album iets in gang heeft gezet. Het heeft laten zien dat rockmuziek ook kunstzinnig, persoonlijk en vrij kan zijn. Dat idee heeft later veel artiesten beïnvloed, ook buiten de punk.

Als ik alles bij elkaar neem, zie ik Horses als een album dat niet draait om perfectie, maar om gevoel en lef. Het is niet altijd makkelijk om naar te luisteren, en sommige stukken vragen echt inzet. Maar als je er de tijd voor neemt, ontdek je steeds meer lagen.

Mijn eindgevoel is dat Horses vooral een ervaring is. Het is een plaat die je moet ondergaan in plaats van alleen maar horen. Niet elk nummer is even sterk, maar als geheel heeft het iets bijzonders. Het blijft hangen, juist omdat het zo anders is. En dat maakt het, ondanks zijn ruwe randjes, een belangrijk en indrukwekkend album.

WAARDERING: 7,3