10.000  Maniacs - In My Tribe (27-07-1987)

In My Tribe verscheen op 27 juli 1987 en betekende de grote doorbraak van de Amerikaanse band 10,000 Maniacs. De groep uit Jamestown, New York, had met eerdere albums al een goede naam opgebouwd binnen de alternatieve rock, maar met deze plaat wist de band ook een groot publiek te bereiken. Het album bleef 77 weken in de Amerikaanse Billboard-hitlijst staan, bereikte de 37e plaats en groeide uiteindelijk uit tot een dubbel platina-album. Daarmee vestigde 10,000 Maniacs zich definitief als een van de belangrijkste Amerikaanse alternatieve bands van de jaren tachtig.

De muziek op In My Tribe laat een band horen die precies weet wat zij wil. De invloeden van folk, pop en alternatieve rock vloeien moeiteloos samen. Heldere gitaren, sfeervolle toetsen en een subtiele ritmesectie zorgen voor een warm geluid dat nergens overdreven wordt. Producer Peter Asher gaf de plaat een open en natuurlijke productie, waardoor de muziek ook bijna veertig jaar later nog verrassend fris klinkt. De warme stem van Natalie Merchant vormt daarbij het middelpunt. Zij zingt met gevoel, zonder dramatisch te worden, waardoor haar teksten extra overtuigend overkomen.

Een belangrijk kenmerk van het album is de inhoud van de teksten. Natalie Merchant schrijft over onderwerpen die niet vaak in populaire muziek werden behandeld. Zo gaat What's the Matter Here? over kindermishandeling, Cherry Tree over moeite met lezen en schrijven, Gun Shy over oorlog en militaire dienst en A Campfire Song over de kwetsbaarheid van de natuur. Toch voelt geen enkel nummer zwaar of moralistisch. De band vertelt vooral menselijke verhalen, waardoor de liedjes toegankelijk blijven en de luisteraar zelf zijn conclusies kan trekken.

Tijdens de opnamen was er ook een belangrijke verandering binnen de band. Gitarist en mede-oprichter John Lombardo had de groep verlaten. Daardoor kwam een groter deel van het schrijfwerk bij Natalie Merchant terecht. Zij werkte intensief samen met gitarist Robert Buck, toetsenist Dennis Drew en drummer Jerome Augustyniak. Die samenwerking bleek uitstekend te werken. Buck drukte met zijn heldere gitaarspel een belangrijk stempel op het geluid van het album, terwijl Merchant zich ontwikkelde tot een steeds sterkere songwriter.

Ook de afzonderlijke nummers laten goed horen hoe veelzijdig de band was geworden. Hey Jack Kerouac is een eerbetoon aan de beroemde Beat-schrijver, maar kijkt ook kritisch naar de schaduwzijde van het kunstenaarsleven. Like the Weather klinkt opgewekt, terwijl de tekst juist onzekerheid en somberheid beschrijft. Don't Talk behoort voor veel liefhebbers tot de hoogtepunten van het album dankzij de fraaie opbouw en de emotionele gitaarsolo aan het einde. Gun Shy combineert een sterke melodie met een persoonlijke tekst over oorlog, terwijl Verdi Cries het album rustig en sfeervol afsluit met piano en strijkers. Op A Campfire Song is bovendien Michael Stipe van R.E.M. als gastzanger te horen, wat mooi past bij de dromerige sfeer van het nummer.

Aan het album zit ook een bijzonder stukje geschiedenis vast. Op de eerste persingen stond een cover van Peace Train van Cat Stevens. Nadat Stevens zich positief had uitgelaten over de fatwa tegen schrijver Salman Rushdie, besloot 10,000 Maniacs het nummer van latere uitgaven te verwijderen. De band wilde niet dat Stevens nog inkomsten uit het album zou ontvangen. Dat besluit paste bij het maatschappelijke karakter dat de groep altijd heeft uitgedragen.

Mijn eigen waarderingen laten zien dat ik In My Tribe een sterk maar niet foutloos album vind. What's the Matter Here? krijgt van mij een 7. Het nummer opent de plaat overtuigend en zet direct de toon. Hey Jack Kerouac waardeer ik met een 8 dankzij de fraaie melodie en de interessante tekst. Like the Weather krijgt een 6; muzikaal prettig, maar voor mij minder bijzonder. Cherry Tree verdient een 8, omdat tekst en muziek elkaar mooi aanvullen. The Painted Desert krijgt een 7, gevolgd door Don't Talk, dat met een 8 tot mijn favorieten behoort. Ook Gun Shy waardeer ik met een 8 vanwege de sterke combinatie van melodie en inhoud. My Sister Rose blijft voor mij op een 6 steken. A Campfire Song ontvangt een 7, mede door de gastbijdrage van Michael Stipe. City of Angels krijgt eveneens een 7, terwijl afsluiter Verdi Cries voor mij op een 6 uitkomt.

Met deze cijfers kom ik uit op een gemiddelde van een ruime 7. Dat past goed bij mijn algemene indruk. Ik hoor een album zonder echte zwakke momenten, maar ook een plaat waarbij niet ieder nummer dezelfde indruk achterlaat. De vier nummers die ik met een 8 beoordeel vormen voor mij de echte hoogtepunten, terwijl de overige liedjes vooral bijdragen aan de rustige en samenhangende sfeer van het geheel.

Juist die samenhang maakt In My Tribe zo bijzonder. Het is geen album dat volledig leunt op een paar grote hits. De kracht zit in de combinatie van sterke melodieën, slimme arrangementen en teksten die ook na vele jaren nog iets te zeggen hebben. Ik begrijp daarom goed waarom dit album wordt gezien als het artistieke hoogtepunt van de eerste periode van 10,000 Maniacs. Het is een tijdloos werk dat nog steeds laat horen hoe alternatieve pop zowel toegankelijk als inhoudelijk kan zijn.

WAARDERING: 7,1